پس از تأمل کامل در مدارک تاریخى چنین معلوم مى شود که قیام امام حسین علیه السلام با تهاجم دستگاه حکومت شروع شده و طی چهار مرحله مختلف انجام یافته است:

1- از زمانی که آن حضرت از مدینه به مکه هجرت فرمود تا زمانی که به تصمیم ماندن در مکه باقى بود.

2- از زمانی که تصمیم گرفت به کوفه برود تا زمانی که با حر بن یزید ریاحى برخورد کرد.

3- از برخورد با حر بن یزید ریاحى تا شروع جنگ

4- مرحله جنگ

ماهیت نهضت حسینى یکى از مسائل مهم در مورد نهضت امام حسین علیه السلام چیستی ماهیت این نهضت بوده است؛ چرا که نهضت ها هم مانند پدیده هاى طبیعى، از ماهیت هاى مختلف برخوردارند.

چنان چه بخواهیم یک نهضت را بشناسیم و از ماهیتش مطلع شویم، ابتدا باید علل و موجباتى را که به این نهضت منتهى شده است بشناسیم. در انقلاب امام حسین علیه السلام، در درجه اول باید بدانیم این انقلاب هم از ناحیه امام و هم از ناحیه اهل بیت و یاران ایشان انقلابی آگاهانه بوده است نه انقلابی انفجاری.

انقلاب آگاهانه مى تواند ماهیت هاى مختلف داشته باشد و در قضایاى امام حسین علیه السلام عوامل بسیاری بر چند ماهیتی بودن این نهضت مؤثر بوده است. یکى از تفاوت های میان پدیده هاى اجتماعى و پدیده هاى طبیعى آن است که یک پدیده طبیعى باید تک ماهیتى باشد و نمى تواند چند ماهیتى باشد، اما پدیده هاى اجتماعى مى توانند در آن واحد چند ماهیتى نیز باشند.

یک نهضت مى تواند ماهیت عکس العملى داشته باشد، یعنى صرفاً عکس العمل باشد؛ مى تواند ماهیت آغازگرى داشته باشد. چنان چه نهضتی ماهیت عکس العملى داشته باشد، می تواند عکس العملی منفى در مقابل یک جریان و یا عکس العملی مثبت در مقابل جریانی دیگر باشد. تمامی این موارد در نهضت امام حسین علیه السلام وجود دارد و از این رو، این نهضت، یک نهضت چند ماهیتى است.

اسلام ذره ای به انقلاب انفجارى و واکنشی معتقد نیست. در اسلام، انقلاب، انقلاب صد در صد آگاهانه و از روى تصمیم و کمال آگاهى و انتخاب است.

از جمله خصوصیات امام حسین علیه السلام نیز این است که به فرد فرد اصحابش ‍ اجازه نمى دهد تا قیامش حالت انفجارى داشته باشد. چرا امام حسین علیه السلام از هر فرصتى به بهانه مرخص کردن اصحابش استفاده می کند و به آن ها مى فرماید "آگاه باشید که این جا آب و نانى نیست! قضیه خطر دارد"؟ امام حتى در شب عاشورا نیز با زبان خاصى با آن ها صحبت مى کند و می فرماید "من اصحابى از اصحاب خودم بهتر و اهل بیتى از اهل بیت خودم فاضل تر سراغ ندارم. از همه شما تشکر مى کنم، از همه تان ممنونم. این ها جز با من با کسى از شما کارى ندارند. اگر بخواهید بروید و آن ها بدانند که شما خودتان را از این معرکه خارج مى کنید، به احدى از شما کارى ندارند. اهل بیت من در این صحرا کسى را نمى شناسند؛ منطقه را بلد نیستند؛ هر فردى از شما با یکى از اهل بیت من خارج شود و برود من اینجا هستم".

باید گفت رهبرى که مى خواهد از ناراحتى و نارضایتى مردم استفاده کند چنین سخنی را بر زبان نمی آورد. اما امام در تمام مدت از تکلیف شرعى سخن مى گوید. البته تکلیف شرعى هم بود و امام حسین علیه السلام از گفتن آن نیز غفلت نکرد. اما قصدش آن بود که اصحابش تکلیف شرعى را در نهایت آزادى و آگاهى انجام دهند.

گویى در حادثه کربلا بنا بوده تا اسلام در همه ابعادش و همه جنبه هایش تجلى کند و به عبارت دیگر عملا و واقعاً -نه ظاهراً و براى تماشاى دیگران- تجسم یافته و به مرحله عمل در آید.

 سرویس حقوق بشر رویداد،

کد خبر 5009

تبلیغات

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
9 + 3 =