هر آنچه لازم است در ارتباط با کاخ های تهران بدانید

  • کد خبر : 606903
  • ۱۴ مرداد ۱۳۹۹ - ۱۲:۵۷
هر آنچه لازم است در ارتباط با کاخ های تهران بدانید

تهران از دیرباز مهد حکومتی شاهان و پادشاهان بوده است و به همین دلیل دولتمردان اهمیت بسیاری به آبادانی این شهر می دادند.

به گزارش شبکه خبری تهران نیوز، جاذبه های گردشگری و یادگاری های بسیاری از دوران حکومتی قاجارها و پهلوی ها و شاهان دیگر در این شهر به جای مانده است که هر کدام تاریخی پر فراز و نشیب دارند.

یکی از مهم ترین قسمت های این دسته از یادگاری های به جای مانده، کاخ های با شکوهی است که محل زندگی بسیاری از شاهان ایرانی بوده و اکنون به موزه یا بنایی تاریخی گردشگری تبدیل شده است تا گردشگران از آن ها بازدید کنند. البته با گذشت تمامی این سال ها بسیاری از این کاخ ها به علت رسیدگی اندک تخریب شدند و مورد بازسازی و مرمت قرار گرفتند تا به شکل اولیه شان در بیایند!

با این وجود باز هم آنقدر با ابهت و با شکوه هستند که شهرت و آوازه شان در کل جهان طنین انداز شود. شاید بارها و بارها با  خرید بلیط هواپیما به این شهر سفر کرده باشید اما حتی یک بار هم به این فکر نیفتاده باشید که به جای گشت و گذار و بازارها و خرید و خیابان گردی، سری به معروف ترین کاخ های تهران بزنید و با تاریخ کشورتان بیشتر آشنا شوید. اما اگر کمی اهل ماجراجویی باشید، حتما از پیشنهاد کاخ گردی در تهران خوشحال می شوید و از آن استقبال خواهید کرد.

اکثر کاخ های تهران بر اساس نیاز و خواسته شاهان ایرانی با نوعی معماری منحصر به فرد به سلیقه خودشان ساخته شده اند. شاهان تاکید داشتند که کاخ های شان در بهترین قسمت های شهر که آب و هوایی بی نظیر دارد، ساخته شود. برخی از این کاخ ها محل اصلی سکونت  اشراف زاده ها بود و برخی تنها برای استراحت آخر هفته و یا محلی برای اقامت میهمان های تشریفاتی! بیشترین کاخ های تهران به دست پهلوی ها ساخته شده است، چراکه در حکومت پهلوی به ایران و تک تک شهرهای ان اهمیت بسیاری داده می شد. از همین رو می توان با نحوه ساختاری که در هر کاخ وجود دارد، کاملا متوجه شد که این کاخ متعلق به دوره قاجارها بوده یا پهلوی ها! چراکه کاخ های سلطنتی قاجارها سادگی خاصی داشته و معماری اش چندان پیچیده نبوده در حالی که شاهان پهلوی مدام در حال مسافرت و دیدن دنیا بودند و از همین رو خلاقیت بیشتری بر اساس دیده های شان در سفر، بر روی کاخ ها اعمال می کردند.

برخی از این کاخ ها هم ادغامی از معماری دوره قاجار و دوره پهلوی است! چراکه در زمان قاجارها بناها با امکانات کمتری ساخته می شد و در زمان پهلوی ها بیشتر این بناها نیاز به تعمیر داشتند، به همین خاطر حکومت پهلوی تمامی این بناها را بازسازی و با سبک خود ساعت. به طور کلی این بناهای زیبا و قدمتی نه تنها در ایران و در میان گردشگران داخلی، بلکه در بین توریست های  خارجی هم پر طرفدار هستند. در ادامه با مستر بلیط  همراه باشید تا شما را با این بناهای تاریخی بیشتر آشنا کنیم.

 

 

کاخ گلستان تهران

یکی از معروف ترین کاخ های تهران کاخ گلستان است. این کاخ در دروه های حکومتی مختلف مورد بازسازی قرار گرفته است و هر بار قسمت جدید به آن افزوده شده. کاخ گلستان در میدان ارگ تهران قرار دارد و می توان گفت که از لحاظ موقعیت مکانی در بهترین جای تهران واقع شده است. این کاخ با شکوه جزء یکیاز پربازدید ترین کاخ های تهران است و در طول سال گردشگران بسیاری از داخل وخارج از کشور  از آن بازدید به عمل می آورند. در مورد تاریخچه این بنای قدمتی داستان های بسیاری وجود دارد.

بر اساس اسناد تاریخی، ساخت کاخ گلستان از دوره شاه عباس صفوی آغاز شد. زمانی که کریم خان زند به حکومت رسید، به این بنا دیواره هایی بلد و استوار اضافه کرد که باعث تغییر ظاهری کلی آن شد. جالب است بدانید که در این کاخ اتفاقات و رویدادهای تاریخی بسیاری رخ داده است. مثلا هنگامی که آقا محمد خان قاجار در برابر لطفعلی خان ایستاد و موفق شد که حکومت را بر دست بگیرد، در همین کاخ مراسم تاجگذاری اش را برگزاد نمود. در سال های بعد شاهانی همچون ناصرالدین شاه، فتحعلی شاه هم در همین عمارت تاجگذاری کردند و باعث شدند تا اهمیت این بنا از لحاظ تاریخی چندین برابر شود. این عمارت بزرگ در تاریخ تیر ماه سال ۱۳۹۲ شمسی این  کاخ به عنوان یکی از آثار ملی ایران در سازمان یونسکو به ثبت رسید.

ناصرالدین شاه در زمان حکومتی خود، مدام به کشورهای خارجی سفر می کرد و به همین خاطر بسیار تحت تاثیر بناها و سبک معماری اروپایی قرار داشت و از همین رو دستور تغییرات بازسازی و اضافه کردن قسمت های جدید به سبک اروپایی را برای کاخ گلستان می داد. این کاخ دارای تاریخی پر فراز نشیب می باشد تا جایی که رویدادهای مهم تر از تاج گذاری هم در آن انجام شده است، مانند انقلاب مشروطه. هنگامی که کاخ گلستان به دست پهلوی ها افتاد تا مدت ها از آن به عنوان یک از مهمانسرای تشریفاتی برای پذیرایی و استقبال از روسای خارجی استفاده می کردند.

کاخ گلستان متشکل از دو بخش اندرونی و بیرونی است که اکنون تنها بخش بیرونی آن سالم مانده است. در گذشته رضا شاه نفرت بسیاری از شاهان قارجای داشت به همین خاطر دستور تخریب اکثر بناهای به جای مانده از آنان را صادر کرد به همین دلیل بخش اندرونی گلستان تخریب شد و به جای آن یک ساختمان تازه با عنوان وزارت دارایی تاسیس گشت.

این کاخ دارای بخش های مختلفی می باشد که مهم ترین شان شامل قسمت های زیر می شود:

  • خلوت کریمخانی
  • چادر خانه
  • تالار سلام
  • ایوام تخت مرمر
  • عمارت خوابگاه
  • کاخ ابیض
  • کاخ شمس العماره
  • عمارت بادگیر
  • تالار برلیان

 

 

 

در این میان می تواند گفت که مهم ترین قسمت کاخ گلستان، شمس العماره می باشد که در ضلع شرقی ثرار دارد. اینا بنا بعد از اینکه ناصرالدین شاه برای اولین بار به یک سفر اروپایی رفت و برگشت و تحت تاثیر اروپا قرار گرفته بود، در سال ۱۲۷۲ هجری قمری ساخته شد. شمس العماره متشکل از ۵ طبقه است و معماری آن ترکیبی از سبک اروپایی و اسلوب فرنگی می باشد. این بنا با نام عمارت خورشید هم شهرت دارد و به دستان هنرمند و معروف معمار ایرانی یعنی استاد علی محمد کاشی ساخته شد.

 

کاخ سعد آباد تهران

اگر بخواهیم تمامی کاخ های تهران را با یکدیگر مقایسه کنیم باید بگوییم که کاخ سعد آباد از لحاظ وسعت، شکوه و عظمت، یک سر و گردن از تمامی کاخ های تهران و ایران بالا تر است! این کاخ متشکل از چندین کاخ دیگر با نام های مختلف می باشد که هر کدام تاریخچه ای طولانی و بلند و بالا دارند.

سعدآباد در قسمت شمالی تهران قرار گرفته است و مساحت آن به ۱۱۰ هکتار می رسد. این کاخ در نزدیکی دربند که یکی از مناطق خوش آب و هوا و زیبای تهران است بنا شده است و در گذشته یعنی از دوره حکومتی قاجارها، محلی برای استراحت و تفریح تابستانه شاهان قاجاری بوده است که رفته رفته و با روی کار آمدن حکومت پهلوی گسترش یافت و بزرگ تر شد. در مجموعه کاخ سعد آباد  ۱۸ موزه وجود دارد که در هر کدام آثاری ارزشمند از دوره پهلوی ها به نمایش گذاشته شده است. هر کدام از کاخ های سعد آباد یک نام به خصوص دارند و در گذشته محل استقرار خاندان اشرافی و فرزندان پهلوی بوده اند. یکی از تازه ترین کاخ ها به نسبت قدمت در سعد آباد کاخ لیلای پهلوی است که شاه برای دخترش ساخت و نسبت به سایر کاخ ها از روش های بهتری برای ساخت آن استفاده کرده اندو مثلا در احداث آن از سرب به منظور  ایجاد مقاومت بیشتر استفاده شده است.

معرفی معروف ترین و محبوب ترین کاخ های درون سعد آباد

 

 

کاخ سبز در سعد آباد

کاخ سبز یکی از معروف ترین مجموعه کاخ هایی است که در سعد آباد قرار دارد و به دلیل ساخت آن با مرمر سبز به آن لقب کاخ سبز را داده اند. جالب است بدانید که برای ساخت این کاخ زمان زیادی به کار رفته است و مصالح استفاده شده در آن جزء کمیاب ترین مصالح بوده اند، مانند سنگ های نمای این کاخ که به سختی و با زحمت زیاد کارگران از معادن زنجان به تهران فرستاده شده است تا با آن این کاخ با شکوه را مزین کنند. کاخ سبز متشکل از دو طبقه می باشد. این کاخ زمانی ساخته شد که رضا پهلوی سردار سپه بود و پس از اینکه به حکومت رسید این کاخ را برای سکونت و دفتر کاری خود انتخاب کرد.

دکوراسیون این کاخ بسیار دیدنی و جذاب است، چراکه شاه با سفرهای متعدد خود به اروپا از سبک دکوراسیون داخلی آن ها الهام می گرفت تا کاخ خود را مزین سازد. به همین خاطر سبک دکوراسیون و همچنین لوازم سلطنتی داخل این کاخ همگی متعلق به قرن ۱۸ ام فرانسه هستند. زیباترین قسمت کاخ که بسیار با شکوه تزئیین شده است، قسمت تالار نهار خوری می باشد که با یک فرش زیبای ایرانی به طول ۷۰ متر با نگاره ها و نقوش جذاب طراحی و بر کف زمین خودنمایی می کند.

کاخ ملت در سعد آباد

کاخ ملت که در گذشته با نام های دیگری همچون کاخ سفید و کاخ ابیض هم شهرت داشته است، دارای معماری منحصر به فردی می باشد. این کاخ را همانند کاخ هایی ساخته اند که در کشور فرانسه و در قصرهای سلطنتی وجود دارد. در کاخ ملت دو شی بسیار ارزشمند و گرانقیمت وجود دارد. یکی از آن ها میز تحریر “ماری انتوانت”  ملکه فرانسه و شی دیگر نقاشی نفیسی است که به دست استاد گرانقدر یعنی استاد بهزاد ساخته شده است. خانواده شاه پهلوی هنگامی که تابستان فرا می رسید، تمام وقت خود را در این کاخ می گذراندند. علت اینکه به کاخ ملت، کاخ سفید هم گفته می شود، این است که نمای این بنای عظیم با سنگ های سفید مزین شده است.

جالب است بدانید که فرح پلهوی در زیر زمین این کاخ یک مجموعه کلیکسیونی از تمامی هدایا و پیشکشی های سلطنتی و آثار باستانی و از همه مهم تر فرهنگ معاصر ایران به نمایش کشیده است که اکنون همان زیر زمین را تغییر کاربری داده اند و آن را به موزه ای عمومی تبدیل کرده اند، این موزه جنبه هنری هم دارد. موضوع جذاب تر اینکه فرح به دلیل علاقه زیادش به گل و گیاه قسمتی از کاخ سفید را به گلخانه تبدیل کرده بود و در آن از گل هایی نادر و کمیاب نگهداری می کرد!

 

کاخ اشرف پهلوی در سعد آباد

جالب است بدانید که پس از روی کار آمدن حکومت پهلوی کاخ اشرف یا همان ملکه مادر تا ۵۰ سال متوالی متروکه و خالی بود و هیچگونه رفت و آمدی در آن صورت نمی گرفت. تا اینکه در سال۱۳۵۰ این کاخ را در اختیار اشرف قرار دادند، حالا که کاخ متعلق به ملکه مادر شده بود، پس تصمیم به بازسازی و زیبایی آن گرفت و دستور داد تا نمای بیرونی آن را برای با شکوهی هر چه بیشتر با سنگ مرمر سفید تزیین کنند. بعد از اینکه انقلاب جمهموری اسلامی روی کار آمد کاخ ملکه مادر تا حدود ۲۲ سال خالی از سکنه بود.

تا اینکه تصمیم بر تبدیل آن به موزه ظروف سلطنتی گرفتند. البته کاخ اشرف پلهوی که اکنون به موزه ظروف سعد آباد شهرت دارد در سال ۱۳۷۴ در اختیار ریاست جمهموری بود تا اینکه به دستور سازمان میراث فرهنگی در سال ۱۳۸۴ تغییر کاربری داد و به موزه تبدیل شد. در این موزه تمامی ظروف سلطنتی و هدیه و پیشکشی های اروپایی و نفیس قاجار و پهلوی به نمایش گذاشته شده است.

کاخ نگارستان در سعد آباد

کاخ نگارستان که اکنون به موزه تبدیل شده است، از دیگر مجموعه کاخ های دربار پهلوی در سعد آباد می باشد. معماری این کاخ هم بسیار با شکوه بوده و سال هاست که در آن همایش هایی مبنی بر شناخت لباس های محلی برگزار می کنند. در سال ۱۳۸۵ خورشیدی این تصمیم که در کاخ نگارستان به معرفی پوشاک سنتی پرداخته شود و از آن سال تا به اکنون در این کاخ مراسمات بسیاری برای معرفی پوشاک سنتی ایرانی برگزار شده است. البته جدای از نمایشگاه های کاخ نگارستان می توانیم به موزه ها و آثاری که در آن به نمایش گذاشته شده است هم اشاره کنیم.

این بنا در گذشته محل زندگی فاطمه پلهوی بود و پس از مدتی آن را به فریده دیبا مادر فرح دادند که در آن اقامت داشته باشد. ساختمان کاخ نگارستان ادغامی از معماری اروپایی نسبتا مدرت و معماری سنتی قدیمی ایرانی است. سبک دکوراسیون داخلی این بنا بسیار منحصر به فرد بوده و با لوازم خانگی سلطنتی مزین گشته است.

 

کاخ شمس پهلوی در سعد آباد

کاخ شمس پهلوی اکنون به موزه مردم شناسی تبدیل شده است. سبک معماری این کاخ هم ادغامی از سبک ایرانی سنتی و اروپایی می باشد. رضا شاه دستور ساخت این کاخ را دارد که شروع احداث آن در سال ۱۳۱۴ بود و در سال ۱۳۱۸ هم به اتمام رسید. شمس پهلوی به صورت مداوم و همیشگی در این کاخ حضور نداشت و به عبارتی در آن زندگی نمی کرد اما در ایام و فصل هایی همچون تابستان را در آن به منظور استراحت می گذراند. شمس در سال ۱۳۴۲ این عمارت را به شاه  پهلوی فروخت و در همان سال، شاه دستور دارد تا از این کاخ به عنوان موزه اختصاصی خاندان پهلوی استفاده شود.

در این موزه اختصاصی ظروف نفیس و هدایایی گران بها از شاهزادگان کشورهای دیگر به نمایش گذاشته شده بود که این موزه تا سال ۱۳۵۷ باز بود و چنین فعالیتی داشت تا اینکه انقلاب اسلامی ایران به پیروزی رسید و در سال ۱۳۷۳ از این کاخ به عنوان موزه پژوهشی استفاده می کردند. این موزه پژوهشی تا سال ۱۳۸۸ هم فعالیت داشت تا اینکه باز هم با عنوان موزه تاریخ معاصر و نمایش آثار خاندان پهلوی شروع به فعالیت نمود.

کاخ ملکه مادر در سعد آباد

کاخ توران یا ملکه مادر هم یکی دیگر از مجموعه کاخ های درون سعد آباد است که قدمت آن متعلق به دوره قاجارهاست. اما بعد از اینکه رضا شاه دستور ساخت کاخ سبز را داد، دستوری هم برای تزیین و بازسازی این کاخ داد تا تبدیل به کاخی سلطنتی و در خور لیاقت ملکه شود. این عمارت اکنون به موزه چهره های ماندگار تغییر کاربری داده است و در قسمتی از آن آثار نفیس استاد فرشچیان به نمایش گذاشته شده است. موزه استاد در عمارت بیرونی قرار دارد و در قسمت اندرونی هم موزه چهره های ماندگار قرار دارد. عمارت بیرونی شکوه و جلال بیشتری نسبت به عمارت اندرونی دارد و در مقابل عمارت اندرونی کمی ساده تر به نظر می رسد!

ملکه توران، همسر سوم غلامرضا پهلوی بود که پس از تملک رضا شاه به او اختصاص یافت. ملکه در عمارت بیرونی سکونت گزیده بود و به همین خاطر این قسمت از کاخ شکوه بیشتری داشت! در قسمت اندرونی هم خدمه او زندگی می کردند و مشغول به کار بودند. در موزه چهره های ماندگار تندیس افراد مهمی همچون دانشمندان و شخصیت های سیاسی به همراه مختصری از زندگینامه و فعالیت شان به نمایش گذاشته شده است.

کاخ کرباس در سعد آباد

کاخ کرباس اکنون به موزه مینیاتور شهرت دارد و قدمت ساختمان این کاخ موزه به دوران قاجارها باز می گردد. البته قاجارها این کاخ را در اواخر دوره حکومت شان ساختند پس می تواند قدمت آن را به اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی تعمیم داد. کاخ کرباس در گذشته به عنوان محل کار رسمی رضا شاه استفاده می شد و گاهی هم در آن به استراحت می پرداخت. پیش از اینکه این کاخ به کاخ کرباس مشهور شود، همه آن را با نام کاخ ولیعهدی می شناختند! زیرا این عمارت تا مدت ها محل سکونت رضا پهلوی بود آن هم پیش از اینکه به حکومت و تارجگذاری برسد!

کاخ کرباس که اکنون آن را با نام موزه مینیاتور می شناسند پس از زمان پهلوی به علت متروکه بودن کمی مخروبه شده بود تا اینکه سازمان میراث فرهنگی کشور تصمیم گرفت از این عمارت به عنوان موزه استفاده کند، به همین خاطر این کاخ در سال ۱۳۷۳ مورد بازسازی و مرمت قرار گرفت و به زمان افتتاحیه آن مصادف شد با ۱۰۰ امین سالگرد استاد بهزاد که به همین مناسبت در آن جشنی فرهنگی برپا شد. کاخ موره مینیاتور سعد آباد  دارای ۵ تالار مختلف است که در هر تالار یک فعالیت فرهنگی انجام می شود. مثلا در یکی از تالارها به فرامین آموزش های هنری پرداخته و در دیگر تالار محلی برای به نمایش گذاشتن آثار هنری است. در این موزه ۵ نوع آثار مختلف وجود دارد مانند نگارگری، آثار مدادی و مرکبی.

موزه اتوموبیل های سلطنتی در سعد آباد

حال که به معرفی اکثر کاخ های مهم و معروف سعد آباد پرداختیم، بد نیست که برخی از موزه های جذاب و دیدنی آن را هم معرفی کنیم. از همین رو توجه تان را به موزه ماشین های سلطنتی جلب می کنیم. پس از اینکه جمهوری اسلامی به پیروزی رسید، بسیاری از قسمت های سعد آباد به حال خود رها شد مانند ماشین های کلکسیونی شاه! اما بعد از مدتی سازمان میراث فرهنگی به این فکر رسید که از این خودرو ها استفاده کرده و آن ها را در قالب یک موزه به نمایش عموم مردم بگذارد. در این موزه انواع اتوموبیل هایی که در آن زمان و در نوع خود جزء خودروهای لوکس و لاکچری مورد استفاده شاه بودند به نمایش گذاشته شده است. خودروهایی همچون بنز، رولزرویس، کادیلاک که در آن زمان جزء بهترین خودروهای جهان محسوب می شدند. دیدن این موزه برای علاقه مندان به ماشین و یا به اصطلاح ماشین بازها حتما پیشنهاد می شود!

به طور کلی کاخ سعد آباد آنقدر بزرگ و در نوع خود بی نظیراست که نمی توان همه قسمت های آن را تنها در یک روز دید! پس اگر قصد دارید تا با تهیه بلیط هواپیما تهران به این شهر سفر کنید و برای رفتن به سعدآباد برنامه ریزی کنید، بهتر است در ابتدا یک اطلاعات کامل و جامع در خصوص تمامی قسمت های آن کسب کنید تا بتوانید تصمیم بگیرید که دل تان می خواهد از کدام قسمت های سعد آباد دیدن کنید. به طور کلی در کاخ سعد آباد ۲۰ کاخ دیگر وجود دارد که برخی از مهم ترین های شان را برای تان شرح دادیم.

 

کاخ نیاوران

کاخ نیاوران یکی دیگر از مجموعه کاخ های تهران است که همانند کاخ سعدآباد چندین کاخ دیگر را هم در خود جای داده است. کاخ هایی بسیار با شکوه که قصد داریم در این قسمت آن ها را به شما معرفی کنیم. جالب است بدانید که کاخ نیاوران اخرین محل سکونتگاه خاندان رضا پهلوی در آخرین روزهای حکومتش بود! این مجموعه در شمال تهران و در نزدیکی میدان شهید باهنر که به میدان نیاوران شهرت دارد، قرار گرفته است و دارای مساحتی بالغ بر ۱۱ هکتار می باشد.

تمامی بناها و کاخ های موجود در مجموعه نیاوران یادگاری از دو دوران پر رنگ ایران هستند، یعنی دوران قاجار و پهلوی! اما این شاهان قاجار بودند که در ابتدا این مکان تاریخی را به منظور تفریح و استراحت بنا کردند. دستور ساخت نیاوران را فتحعلی شاه قاجار صادر نمود. شاه قاجار تاکید داشت که کاخ نیاوران را در بهترین و خوش آب و هوا ترین قسمت تهران بسازند. جالب است بدانید که نیاوران به اصطلاح الان تبدیل به نیاوران شده است و مردم آن را منطقه ای لوکس و لاکچری می دانند! چراکه در گذشته منطقه ای که کاخ نیاوران در آن قرار داشت، روستایی بیش نبود!

در نزدیکی نیاوران روستاهای متعددی وجود داشتند که یکی از آن ها روستای گرده وی بود. علت اینکه کاخ نیاوران به چنین نامی شهرت یافت این بود که این کاخ را در جایی نزدیک به نی زار ساخته بودند و همین باعث شد تا لقب کاخ نی آوران را به خود بگیرد و رفته رفته به نیاوران تغییر یابد. محمد شاه در این باغ یک کاخ کوچک برای خود ساخت و در پی آن ناصرالدین شاه کاخی زیبا و با شکوه به نام “صاحبقرانیه” برای خود ساخت. آخرین بنایی که تاریخ ساخت آن نسبت به سایر بناهای داخل کاخ جدیدتر است، کاخ کوشک احمد شاهی می باشد.

به طور کلی تا زمانی که کاخ نیاوران دست قاجارها بود، تا توانسته بودند در آن بناهای کوچک  بزرگ ساخته بودند که وقتی حکومت به دست پهلوی ها افتاد، شاه پهلوی تصمیم گرفت تمامی بناهای کوچک را تخریب کند و به جای آن یک کاخ با شکوه و زیبا برای سکونت بسازد.

بنای کاخ اصلی نیاوران مساحتی حدود ۹ هزار متر مربع دارد و متشکل از دو طبقه کامل و یک نیم طبقه می باشد. زمانحکومت فتحعلی شاه در جای کنونی کاخ نیاوران یک بنای بسیار کوچ قرار داشت و همانطور که گفتیم محمد رضا دستور تخریب آن را صادر و دستور ساخت یک عمارت جدید را داد. احداث کاخ نیاوران در سال ۱۳۳۷ آغاز شد و معماران آن مهندس محسن فروغی و مهندس فرمانفرماییان بودند. جالب است بدانید که محمدرضای پهلوی قصد سکونت در این کاخ را نداشت و خواسته اش این بود که محلی برای تفریح و استراحت و همچنین اقامت میهمانان اشرافی و اروپایی اش تدارک ببیند اما وقتی که این کاخ کامل ساخته شد و محمد رضای پهلوی خروجی کار را دید، به شدت عاشق این عمارت شد و تصمیم گرفت تا وسایل زینتی و سلطنتی این عمارت را برای زندگی و سکونت خانواده اش برگزیند!

این کاخ در سال ۱۳۴۷ ساخته شد و اخرین جایی بود که خاندان پهلوی تا آخرین روزهایی که در ایران بودند در آن زندگی می کردند! با اینکه این بنا در سال های بسیار دوری ساخته شده است اما سبک معماری آن بسیار مدرن و زیباست و تزئینات آن هم ادغامی از سبک اسلامی  و سنتی و هنر زیبای ایرانی همچون معرق کاری، منبت کاری  و گچبر می باشدو طراحی دکوراسیون این عمارت در آن زمان توسط یک گروه آرشیتکت فرانسوی صورت گرفت و از آن زمان تا به حال همچنان دست نخورده باقی مانده است. هر یک از طبقه های این بنا مخصوص به یک چیز هستند، برای مثال در طبقه همکف یک سرسرای بزرگ وجود دارد که در اطراف آن اتاق های متعددی یافت می شود. اتاق هایی همچون اتاق سینمای خانگی، اتاق مخصوص غذا خوری، اتاق انتظار و تالار آبی.

در نیم طبقه می توانید اتاق اختصاصی لیلا دختر شاه را مشاهده کنید. یکی دیگر از اتاق ها هم متعلق به فرح دیبا می باشد که در آن به کارهایش می پرداخته است. دفتر منشی،  اتاق کنفرانس و  اتاق ندیمه لیلا از دیگر قسمت های مهم نیم طبقه هستند. در طبقه سوم هم که اصلی ترین قسمت کاخ می باشد، می توانید شاهد اتاق مخصوص استراحت رضا شاه، اتاق پرو و اتاق لباس فرح باشد که هنوز هم برخی از لباس هایش در آن وجود دارد. علاوه بر این چندین اتاق متعدد هم وجود دارد که متعلق به فرزندان شاه و ندیمه های شان می باشد. و در آخر هم یک راهروی نسبتا بزرگ وجود دارد که در آن تمامی لباس ها و مدال های شاه قرار دارد.

کوشک احمد شاهی در نیاوران

یکی دیگر از قسمت های جذاب نیاوران، کوشک احمد شاهی است که درست در کنار کاخ اصلی نیاوران قرار دارد. این کوشک در گذشته محلی برای استراحت شاهان قاجار بود وهمیشه  ایام خاصی از سال را در آن سکونت داشتند و استراحت می کردند. کوشک احمد شاهی متشکل از ۲ طبقه می باشد و مساحت آن بالغ بر ۸۰۰ متر می باشد. تنها یادگاری که از سلسه قاجارها در باغ نیاوران به جای مانده است، کوشک احمد شاهی می باشد. بسیاری از باستان شناسان در پی تاریخ ساخت این بنا بودند اما متاسفانه موفق به دریافت اطلاعاتی در این باره نشدند!

از آن جا که این بنا در زمان قاجار استراحتگاه شاهان بوده است، پس بسیاری از باستان شناسان بر این باوراند که کوشک احمد شاهی حدود ۲۰۰ سال قدمت دارد. این بنا در مقایسه با سایر بناهای های باغ نیاوران، ظاهر و سبک معماری ساده تر دارد نمای آجری آن در مقابل کاخ نیاوران جلوه جالبی به خود گرفته است. تمامی آجرهای این بنا به رنگ نخودی هستند و بر روی شان طرح ها و نقش های مختلفی وجود دارد که زیبایی بنا را چندین برابر کرده اند.

البته درست است که تاریخ دقیق و مشخصی در مورد کوشک احمد شاهی وجود ندارد اما پس از روی کار آمدن خاندان پهلوی به دستور رضا شاه چندین بار مورد بازسازی و مرمت قرار گرفت.  در آن زمان نزدیگ به برگزاری مراسم عروسی پسر محمد رضا شاه پهلوی بود و از آن جا که شاه پهلوی قرار بود مراسمی با شکوه برگزار کند، پس تصمیم گرفت که هیچگونه نقصی وجود نداشته باشد، از همین رو به صورت همزمان دستور بازسازی و مرمت کاخ صاحبقرانیه و عمارت کوشک احمد شاهی را صادر کرد. در آن زمان که هنوز ساخت کاخ نیاوران اصلی به اتمام نرسیده بود، شاه از عمارت احمد شاهی به عنوان دفتر کار استفاده می کرد. بعد از اینکه کاخ آماده شده پسر شاه از همین بنا برای انجام کارهایش استفاده می کرد.  پس از اینکه انقلاب شد از عمارت احمد شاهی به مدت چندین سال به عنوان انبار استفاده شد!

تا اینکه به تصمیم مسئولین سازمان میراث فرهنگی، این بنا را تبدیل به موزه کردند. از طبقه اول این ساختمان برای موزه استفاده شده است. در این موزه یک سنگ بزرگ که شبیه به کره ماه می باشد به نمایش گذاشته شده است که پیشکشی از طرف رئیس جمهور آمریکا، یعنی ریچارد نیکسون به شاه پهلوی بوده است. در کوشک احمد شاهی آثار تاریخی بسیاری از حکومت پهلوی به نمایش گذاشته شده است مانند، ظروفی نفیس و گرانقیمت و قدمتی از جنس برنز و نقره. اشیاء گران بهای چوبی و چندین وسیله مربوط به موسیقی و آثار و مدال ها و افتخارات فرزندان شاه پهلوی. یکی از جالب ترین قسمت های این موزه به نمایش گذاشتن پوست واقعی یک خرس قهوه ای است!‌

 

موزه پارچه و لباس های سلطنتی شاه درکاخ نیاوران

در کاخ نیاوران یک موزه بزرگ وجود دارد که در ضلع شمالی آن قرار گرفته است و حدود ۳۵۰ متر مربع می باشد. این کاخ در زمان پهلوی به منظور بزرگ تر شدن عمارت و مکانی برای پذیرایی از مهمانان طراحی شده بود. در آن زمان شاه دستور داده بود تا برای طراحی دکوراسیون از طراحان داخلی فرانسوی استفاده کنند اما در همان وقت انقلاب اسلامی ایران به پیروزی رسید و این کار هم متوقف شد، اما لوازم این تالار تهیه شده بود و تنها چیدمانش تکمیل نشده بود!

لوازم سلطنتی و گران قیمتی مانند لوستر های برنزی، مبلمان های بسیار باشکوه، میزهای سلطنتی مخصوص پذیرایی، فرش های نفیس برای کف تالار و همپنین ظروف بسیار زیبا و ارزشمند. هنگامی که جیمی کارتر رئیس جمهور وقت آمریکا به ایران سفر کرد، سفرش مصادف شد با جشن سال نو میلادی یا همان کریسمس، به همین خاطر شاه قصد برگزاری یک مهمانی سال نوی بسیار باشکوه را داشت و این مهمانی را در تالار موزه کاخ نیاوران در سال ۱۳۵۶ هجری شمسی که معادل سال میلادی ۱۹۷۸ بود، برگزار کرد.

تم طراحی شده این تالار در طیف رنگ آبی بود. به طوریکه مثلا یک آبنمای بزرگ و زیبا در تالار وجود داشت که رنگ آن آبی بود و دیوارها و پرده ها و سایر لوازم سلطنتی داخل تالار هم به همین طیف رنگی انتخاب شده بودند به همین خاطر در آن زمان نام این تالار را ، تالار آبی گذاشتند. تا اینکه یک روز سازمان میراث فرهنگی ایران به مناسبت سالروز جهانی موزه و هفته میراث فرهنگی تصمیم گرفت در تاریخ اردیبهشت سال ۱۳۹۱ یک موزه با مضمون به نمایش گذاشتن لباس های سلطنتی به جای مانده از خاندان پهلوی در کاخ نیاوران طراحی کند و اینگونه شد که موزه لباس های سلطنتی افتتاح گردید.

علت اینکه سازمان میراث فرهنگی تصمیم به افتتاح و طراحی موزه ای با چنین مضمونی گرفت، این بود که بتواند مردم را بیشتر با جزء به جزء زندگی خاندان پهلوی در گذشته آشنا سازد. نحوه پوشش و نحوه تهیه پارچه های شان برای لباس و حتی چندین لباس و پارچه که به جای مانده بود را به نمایش گذاشته اند. نحوه پوشش در خاندان سلطنتی اهمیت فراوانی داشته است تا حدی که یک اتاق بزرگ مخصوص به لباس برای هر یک از اعضای خانواده وجود داشته و یک مخزن اصلی نگهداریاز پارچه های گران قیمت و با ارزش هم در کاخ اختصاصی وجود داشته است.

از همین رو این سازمان تصمیم گرفت که تالار آینه را که از مساحت خوبی برای نمایش چنین موزه ای مناسب بود استفاده کند. جالب است بدانید که در تالار موزه کاخ نیاوران برای نمایش گذاشتن لباس های سلطنتی هیچ تغییری در دکوراسیون ایجاد نشده است و تمام وسایل و لوازم در سر جای خود قرار دارند. پیش از اینکه لباس ها را در موزه به نمایش بگذارند، یک گروه تحقیقاتی تصمیم گرفتند که بر روی تک تک لباس ها و نوع پارچه های شان تحقیق کرده تا بتوانند در حین بازدید مردم از موزه نتیجه تحقیقات را به مردم ارائه دهند.

هنگامی که پای تان را به تالار آبی در کاخ موزه نیاوران می گذارید، دیگر دل تان نمی خواهد از آن چشم برداشته و این مکان را ترک کنید! این تالار با هنر زیبای گچبری به سبک ایرانی و سنتی مزین شده است و با لوسترهای برنزی و نقره ای و همچنین کریستالی جلوه بی نظیری به سقف تالار بخشیده شده است. آثار بسیار نفیس و قدمتی در این بخش از کاخ وجود دارد که اگر بخواهیم آنان را از لحاظ قدمت و ارزش در نظر بگیریم باید بگوییم که این موزه تنها موزه لباس های سلطنتی نیست و موزه به نمایش گذاشتن آثار به جای مانده از پهلوی ها هم هست!ً

یکی از با ارزش ترین وسایل داخل تالار دو عدد گوبلن بسیار قدیمی است که محصولی از کشور فرانسه می باشد و در قرن ۱۷ ام و ۱۸ ام میلادی طراحی شده اند. این دو گوبلن جلوه خاصی به دیواره های ضلع جنوبی بخشیده اند. همچنین در بخش لباس های سلطنتی دربار می توانیم به نفیس ترین پارچه هایی اشاره کنیم که در آن زمان از اروپا به ایران آورده شده اند و برخی از این پارچه ها هم با هنر زیبای سوزن دوزی ایرانی ادغام شده و ترکیب بسیار جذابی دارند. زربافت، ساتن، ابریشم و سوزن دوزی از جمله پارچه های به نمایش گذاشته شده در تالار موزه کاخ نیاوران می باشند.

 

انتهای پیام/*

لینک کوتاه : https://tehrannews.ir/?p=606903

    ثبت دیدگاه

    دیدگاهها بسته است.