یادداشت/

آیا داعش دوباره جان می‌گیرد؟

  • کد خبر : 621291
  • ۰۷ آبان ۱۳۹۹ - ۰:۰۱
آیا داعش دوباره جان می‌گیرد؟

از زمان ظهور گروه تروریستی و تکفیری دولت اسلامی عراق و شام که اوج آن سال ۲۰۱۴ بود تا به امروز، منطقه غرب آسیا دستخوش تغییرات گسترده‌ای در زمینه موزانه قوا و ورود بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی شد.

به گزارش شبکه خبری تهران نیوز، از زمان ظهور گروه تروریستی و تکفیری دولت اسلامی عراق و شام که اوج آن سال ۲۰۱۴ بود تا به امروز، منطقه غرب آسیا دستخوش تغییرات گسترده‌ای در زمینه موزانه قوا و ورود بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی شد. در چند سال اخیر از قدرت این گروه به شدت کاسته شد ولی این سئوال مطرح است که آیا بار دیگر با توجه به رویدادهای منطقه‌ای شاهد اوج‌گیری قدرت این گروه خواهیم بود؟

مصطفی هدایی؛ کارشناس مسائل سیاسی و رسانه در یادداشتی به این سئوال پاسخ داده است:

به‌طور کلی ریشه گروه‌های تکفیری را باید در سرزمین حجاز دنبال کرد. اساس شکل‌گیری آل‌سعود در قدرت عربستان، تکفیریسم بوده است. پیوند وهابی‌ها و سعودی‌ها در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم میلادی، زمینه را برای شکل‌گیری عربستان سعودی کنونی ایجاد کرد. این جریان به شدت تندرو و قرائت خطرناکی از دین اسلام ارائه کرد. شیعیان را رافضی در نظر گرفت و ریختن خون آن‌ها را مباح دانست. بسیاری از نمادهای دینی اسلام را نابود کرد و همان‌گونه که در تاریخ وجود دارد، با حمله به عراق، برخی از حرم‌های مقدس را ویران کرده و آتش زدند. ایجاد رعب و وحشت برای قدرت‌گیری و سیطره بر سرزمین‌های عربی سیاستی بود که با خشونت هرچه تمام دنبال شد.

بسیاری از جلوه‌های خشونت‌ورزی بی‌حد و حصر تکفیری‌ها در حال حاضر ریشه در همان خوی و منش وهابی‌ها و سعودی‌ها دارد. در الگوریتم حال حاضر روابط و رقابت‌های قدرت در منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا، روند احیا و بازیگری گروه‌های تکفیری و تروریستی در چنگال چند دولت و بازیگر دیگر قرار دارد. اساساً عربستان در حمایت از چنین گروه‌هایی دیگر دست تنها نیست و ائتلافی از قدرت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی مشارکت دارند. هیزم آتش آشوب تروریسم تکفیری عمدتاً از عربستان مهیا می‌شود و باقی ماجرا در پازل رقابت‌های منطقه‌ای با همکاری این ائتلاف روی می‌دهد.

گروه تروریستی داعش از همین نوع بازیگران قارچ‌گونه است. طلوع و غروب آن‌ها با رقابت‌های قدرت‌ها وابستگی کامل دارد. هرگز گمان نبرید که داعش به ناگهان با چند نیروی اسلحه به‌دست به‌وجود آمد و بخش عمده‌ای از سوریه و عراق را تحت کنترل گرفت. در اوج رقابت دو ابرقدرت جهان در عصر دو قطبی جهان، افغانستان به جولانگاه ترویست‌ها تبدیل شد. آمریکا در رقابت با اتحاد جماهمیر شوروی، به سمتی پیش رفت که برای بیرون راندن سربازان شوری از افغانستان، طالبان رام مجهز و القاعده از دل آن زائیده شد. مجاهدان عربی که برای حضور در نبرد علیه شوروی به افغانستان آمدند، تحت حمایت کامل آمریکا، عربستان، امارات، قطر و پاکستان قرار داشتند و تسلیحات مدرنی در اختیارشان قرار گرفت. جریانی که توانست قدرت را در افغانستان به‌تدریج در اختیار گیرد و این کشور به بهشت برین تروریست‌های تکفیری تحت لوای القاعده تبدیل شد. کوه‌های بورابورا به لابراتور، ساخت تروریست تکفیری و ارسال آن‌ها به مناطق دیگر منطقه بدل شد و پس از آن شاهد زایش بسیاری از گروه‌های تکفیری بودیم.

آمریکا برای توجیه حضور خود در عراق پس از اشغال این کشور به‌وجود تروریست‌های تکفیری نیاز مبرم داشت. جنگ علیه تروریسم به کلیدواژه سیاست‌های نظامی‌گری جورج بوش پسر تبدیل شد و غرب آسیا پس از جنگ جهانی دوم به‌صورت گسترده‌ای میلیتاریزه و درگیر رقابت‌های تسلیحاتی برای خرید بیشتر اسلحه از آمریکا  تبدیل شد. به هر میزان که منطقه بی‌ثبات و ناامن باشد، کارخانجات اسلحه‌سازی غرب، رونق بیشتری دارند.

از سوی دیگر، گروه‌های تروریستی برای جنگ‌های نیابتی و مقابله با کشورهای استقلال طلب و جریان سوم نیز کار گرفته می‌شوند. بیداری اسلامی، زنگ هشداری بود علیه حکومت‌های خودکامه عربی و منافع غرب در منطقه که موج این حرکت سهمگین با قدرت گرفتن تکفیریسم خوابانیده شد. روند جریان بیداری اسلامی با ایجاد و حمایت غرب و اعراب خودکامه از گروه‌های تروریستی تغییر کرد و عراق و سوریه جولانگاه این گروه‌ها شد.

همچنین باید به افزایش نفوذ منطقه‌ای ایران نیز اشاره کرد. جمهوری اسلامی در دهه نخست قرن بیست و یکم به سرعت به بازیگر مهم و با اقتدار منطقه در عراق، سوریه، لبنان، یمن و … تبدیل شد. انتخاب عراق و سوریه برای حرکت پرسرعت تروریست‌ها بی‌دلیل نبود. از سال ۲۰۱۱ به این سو، تروریست‌های تکفیری حاضر در زندان‌های آمریکا در عراق آزاد شدند و هسته‌های اولیه تروریست‌ها در سوریه و عراق شکل گرفت. این گروه‌ها همراه با عقبه دیگر جریان‌های تروریستی تکفیری از جمله القاعده شدند و بخشی از بعثی‌های ارتش صدام حسین و نیروهای نظامی جداشده از ارتش سوریه، به مغز متفکر نظامی چنین گروه‌هایی تبدیل شدند. این ائتلاف توانست از خلاء امنیتی سوریه و سپس عراق با کمک آمریکا، عربستان، قطر، ترکیه، امارات و تعدادی از کشورهای اروپایی نهایت استفاده را ببرد. داعش از موفق‌ترین گروه‌های ترویستی در جذب نیرو از سایر نقاط جهان بود و همچون آهنربا عمل می‌کرد.

از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۸ که پایان داعش از سوی جمهوری اسلامی به‌عنوان اصلی‌ترین نیروی خط مقدم علیه تروریسم اعلام شد، داعش توانست به خطرناکترین، ثروتمندترین، قدرتمندترین و منسجم‌ترین گروه تروریستی جهان تبدیل شود. شکست این ماشین آدم‌کشی مورد حمایت غرب بدون ورود جمهوری اسلامی به فرماندهی سردار شهید قاسم سلیمانی امکان‌پذیر نبود. ایران اولین کشوری بود که به سرعت به فریاد کمک‌خواهی عراقی‌ها لبیک گفت و شبانه فرماندهان نظامی و نیروهای برجسته آن‌ها با تجهیزات وارد میدان نبرد شدند و مانع از سقوط بغداد و اربیل شدند. نقشه توطئه آمیز خودکامگان عرب و استکبار غرب برای تجزیه عراق و سوریه نقش بر آب شد. از اینجا به بعد بود که غرب برای خالی نبودن عریضه ائتلاف بین‌المللی علیه داعش را راه انداخت ولی همان‌گونه که شواهد و مدارک ثابت کرد، آن‌ها بیشتر در حال تجهیز تروریست‌ها بودند تا نبرد با آن‌ها.

چنین سابقه‌ای در شکل‌گیری داعش نشان می‌دهد که گروه‌های تروریستی هرگز نمی‌توانند بدون دخالت قدرت‌های خارجی نقشی در معادلات منطقه داشته باشند. داعش، النصره و صدها گروه ریز و درشتی که در عراق و سوریه حضور داشتند، از لحاظ مالی و تسلیحاتی وابسته به کشورهای خارجی بودند. به‌عنوان مثال ترکیه از گروه‌های تروریستی از جمله ترکمان‌های شمال سوریه برای مقابله با کردها استفاده می‌کند و حتی این جریان مزدورها برای حضور در درگیری قره باغ از سوی ترکیه وارد میدان جنگ شده‌اند.

بنابراین، تروریسم به‌عنوان ابزاری است که برخی از کشورها از جمله شیخ‌نشین‌های خلیج فارس، رژیم صهیونیستی، ترکیه، آمریکا و اروپا در جنگ‌های نیابتی و برای پیشبرد اهداف نامشروع شان از آن استفاده می‌کنند. داعش اگر چه از بین رفته ولی بخشی از نیروهای آن همچنان از سوی چنین ائتلاف‌هایی حمایت می‌شوند و می‌توانند در جریان رقابت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی مورد بهره‌گیری دوباره با عناوین دیگر قرار گیرند. نابودی داعش با هزینه‌های مالی و جانی سرسام‌آوری برای کشورهای عراق و سوریه و متحدان راهبردی آن‌ها از جمله ایران همراه بود، هزینه‌ای که بهای امنیت و ثبات منطقه است ولی تجربه ثابت کرده که غرب و متحدان آن‌ها در منطقه به هر ابزار نامشروعی برای رسیدن به اهدافشان متوسل می‌شوند و شوم بختانه تا زمانی که حکام خودکامه در منطقه در قدرت هستند، باید شاهد تحولات ناگوار و ناامنی نیز بود.

انتهای پیام/*

لینک کوتاه : https://tehrannews.ir/?p=621291
  • نویسنده : مصطفی هدایی

ثبت دیدگاه

دیدگاهها بسته است.